V.l.n.r. Marieke van der Vegt en Imran Uyar.
V.l.n.r. Marieke van der Vegt en Imran Uyar. Foto: Janita Sassen

Imran Uyar (31) en Marieke van der Vegt (37) over het apothekersvak anno 2023

Zakelijk

NIJVERDAL / RIJSSEN / ENTER - “Ziek zijn is een verdienmodel, de kosten van de gezondheidszorg blijven de pan uit rijzen. Er zou in dit land veel meer aan preventie gedaan moeten worden.” Dit zegt de Enterse apotheker Marieke van der Vegt van de apothekerspraktijk Nijverdal / Rijssen / Enter. In gesprek met de twee maten van deze apothekersmaatschap.

Een laagdrempelige apothekersmaatschap. Wat moet een klant of patiënt zich daarbij voorstellen?

“Traditioneel is het zo dat onze klanten zich tot een apotheek begeven na bezoek aan de huisarts die een recept voorschrijft en dat digitaal doorseint naar de betreffende apotheker. Die maakt vervolgens het recept maakt en geeft het uit. Maar een klant kan zich ook zonder directe tussenkomst van de huisarts tot ons wenden om van gedachten te wisselen over de medicijnen of lifestyle tips. Veel mensen kennen ons daar niet van. Ik geef toe dat we meer moeten doen aan de vermarkting van ons vak en onze vestigingen. Misschien moeten we wat gaan doen met social media. Een stap verder is het aanvullen van een stuk van de rol van de huisarts. De huisarts blijft dan verantwoordelijk voor de diagnose, maar de apotheker kiest daarvoor het beste medicijn. Toekomstmuziek is dat Artifical Intelligence op basis van algoritmes bepaald welke medicijn er voorgeschreven moet worden. Dat doen we nu nog ‘handmatig’. We weten dat je niet altijd een maagbeschermer nodig hebt, terwijl de huisarts dat wel voorschrijft. Dan schakelen we even met de huisarts en komen er dan samen wel uit.”

De voormalige apotheker Etienne van Eerd zocht een organisatie die bij hem paste

Imran Uyar, geboren en getogen Hengeloër, vijf jaar in het vak en de van origine Friesin Marieke van der Vegt, twaalf jaar in deze business. Beiden de universitaire opleiding Farmacie. Marieke zoals een noord-oostelijke betaamd ‘Groningen’ terwijl Imran voor ‘Utrecht’ koos. Zij vormen de maatschap met drie filialen; Nijverdal aan de Grotestraat, Rijssen nabij de Weijerd en Enter aan de Bornerbroekseweg. Monique Koops (51) is als apotheker in loondienst werkzaam in de maatschap. Als je de studie afgerond hebt, ben je net als bij de opleiding tot huisarts, eerst basisapotheker. Je kunt je dan daarna specialiseren in ziekenhuisapotheker, apotheker ten behoeve van de farmaceutische industrie of openbare apotheek. Dat laatst is een de reguliere apotheek, zoals we dat allemaal kennen, gevestigd in een willekeurig dorp of stad. Die vervolgopleiding op locatie is dan bij een daartoe bevoegde apotheker en duurt dan nog eens twee jaar. Beiden gingen aan de slag als apotheker in Rijssen en Enter. De Rijssense apotheek de Weijerd aan de Molenstraat maakt overigens al zo’n vijfendertig jaar deel uit van de maatschap. Circa twee jaar geleden hebben we Apotheek Nijverdal overgenomen. De voormalige apotheker Etienne van Eerd was pensioengerechtigd en zocht een organisatie die bij hem paste. Niet te grootschalig, vriendelijk voor de klant en laagdrempelig. Met drie vestigingen horen we bij de kleinere organisaties in de markt.”

Niet te grootschalig, wat is het voordeel daarvan?

Imran: “We zijn beiden empathisch, kunnen ons inleven in klantsituaties. Klanten zijn bijna relaties van ons. We zijn beiden van de menselijke maat. Voordeel is dat je de terugkerende klanten kent, weet wat er speelt en de kans van fouten is minder. Voorbeeld: een huisarts stelt een medicijn voor maar houdt even onvoldoende rekening met de andere medicijnen die klant al gebruikt. Onze screening is dan als eerste door de assistent die door ervaring goed zicht heeft op wat kan en wat niet bij elkaar past vanwege de bijwerkingen. Vervolgens kijkt één onzer nóg een keer naar het recept, of het niet een te hoge of te lage dosering heeft of nog niet algemeen bekende bijwerkingen kent. Bij onze drie filialen kénnen we de klant vaak ook nog en weten soms al blindelings of iets niet in de haak is of niet. Vaak is dat ook een gevoel van – hee, hier klopt iets niet.” De schaalgrootte is toch wel de reden dat de drie apothekers van deze maatschap kozen voor een dorps apothekersbedrijf, het kénnen van de klanten, een prettige werksfeer, kortom dicht bij de klant. “Mensen hebben in onze vestigingen ook nog niet zo’n kort lontje dat ze ons bedreigen als er een medicijn niet op voorraad is. Tijdens de coronaperiode was er wérkelijk een tekort aan medicijnen. Werd allemaal in China gemaakt omdat wij de achterliggende jaren niet tegen de Chinezen op konden. Met kunst en vliegwerk en af en toe inzet van alternatieve medicijnen hebben we het samen gerooid. Als de klanten deze inspanning zien, is er ook wel begrip. En als service bieden we dat de medicijnen thuisbezorgd worden. Met een fietskoerier. Dat werkt prima.”

Een willekeurige Kruidvatwinkel kan toch nooit die kennis hebben?

Een tegenhanger van deze geschetste situatie is de eventuele komst van de internetapotheek. Zorgverzekeraars willen die kant uit, want het zal wel wat goedkoper zijn. Een huisarts doet hetzelfde maar stuurt het recept naar een grootformaat apothekersorganisatie die het vervolgens per post verzend naar klant. “Tja, gaat het die kant uit?, we weten het niet. Je mist daarmee de menselijke maat, het is dan anoniem geworden, het menselijke advies is weg. En de kans dat er bij ons een lampje gaat branden als er iets niet klopt, is daarmee voorbij. We zullen het zien. De huisartsen vinden de internetapotheek niet prettig om mee samen te werken. Een aantal jaren terug werd er ook geroepen dat de drogisterijen een deel van de business van ons zouden kunnen overnemen. Met alle respect, een Kruidvat kan toch nooit die kennis in de medicijnafgifte bevatten, dan waar wij een universitaire studie voor moesten doen. Gelukkig horen we daar niets meer van. Eigenlijk moet je zeggen dat elke apotheek op de hoek ook een internetapotheek is. Wij bieden, naast dat we ook een fysieke vestiging hebben, veel betere service. Ook bij ons kun je online bestellen en het laten thuisbezorgen met fietskoeriers.”

Waar bestaan jullie werkzaamheden uit ?

Marieke: “Ieder medicijn wordt voordat het afgegeven wordt door één van de apothekers gecontroleerd.” Gaat er dan nog wat mis? “Nou, gelukkig sporadisch durven we wel te zeggen. Het is vooral veel controleren en adviseren en overleggen met de plaatselijke huisartsen om met elkaar een eventueel beter alternatief te bedenken. Zélf medicijnen maken doen we niet, dat doen de grote bereiders, waar wij vervolgens inkopen. En ja, dan de onvermijdelijke bureaucratie. Daar staat, zo eerlijk moeten we zijn, wel tegenover dat de kwaliteit van de gezondheidszorg in Nederland heel erg goed is.”

Leefstijlapotheker

“Maar de hele papierbrei van artsenverklaringen, machtigingen, protocollen om wat we doen, ook papierwerktechnisch in orde is, van de juiste vinkjes op de juiste plaats et cetera, is frustrerend. We zouden wel 50 procent meer tijd kunnen inruimen voor de klant door minder bureaucratie. Ik ben zelf bezig met de specialisatie leefstijl apotheker. Ik geloof dat je met meer preventie veel toekomstige zorgkosten kunt vermijden. Ziek zijn is een verdienmodel geworden. Hoe zieker de mensen zijn, hoe beter voor onze portemonnee, maar dat is korte termijn denken. Let erop dat de mensen steeds ongezonder worden en ongezond oud worden. En ouder worden met meer gebreken en medicijngebruik. De vergrijzing komt daar nog bij. Ons gezonde leven wordt steeds korter. Als we meer tijd hadden, zouden we nog vaker en strakker kunnen monitoren of een klant misschien kan volstaan met een lagere dosering van een bepaald medicijn dan wat men tot dan toe gebruikte. Ga gezonder leven, let op je gewicht, bewéég. Je ziet, ook bij jongere kinderen toename van het aantal diabetici. Pak het probleem aan de voorkant aan. Wij moeten als branche misschien nóg meer samenwerken met de huisartsen én niet te vergeten de scholen. In het basisonderwijs al!”

Met z’n allen vitamine D en gebufferde vitamine C innemen

“We zien dat sommige huisartsen meer ervaringen hebben met bepaalde middelen en dat meer voorschrijven. Die twee preventieve middelen zijn niet verkeerd. Vitamine D ondersteunt het immuunsysteem en draagt bij aan het behoud van sterke botten. gebufferde C is goed voor de algehele weerstand. In Rijssen verkopen we dat inderdaad meer, zeker als de bekende dokter aangeeft dat het werkt. Maar hij weet wel waar hij het over heeft. Andere verschillen tussen de vestigingen zien we niet zo. Wel verschillen in huisartsen. De ene schrijft veel sneller een penicillinekuur voor als de ander. Paracetamol loopt overal goed. De kosten ervan zijn laag en wordt veelal ook buiten de apotheek om gekocht. Hoe de stof paracetamol werkt weet nog niemand, maar het werkt wel. Er zijn inderdaad veel mensen die daags meerdere tabletten slikken. Zonder bijwerkingen. Mits mensen zich aan de aanbevolen dosering houden.”

Gerard Voortman