Natuur & Milieu

Boeren geschrokken van ongefundeerd bericht door stichting Duurzame Energie

Gerrit van der Kolk: “Nederland is een voorbeeldland op gebied van zuivel”.

WIERDEN – In de stal aan de Nijverdalsestraat, waar zo'n negentig melkkoeien genieten van hun goede leven, kijkt agrariër Gerrit van der Kolk toe hoe zijn 'superkoe' mooi wordt geschoren. "Dit is mijn beste koe, zij heeft al heel wat prijzen gewonnen in Nederland en vorig jaar mocht ze zelfs aan het Europees Kampioenschap deelnemen." Van der Kolk is niet voor niets bekroond tot roodbondfokker van het jaar. De veestapel is zijn trots. "Voor het geld hoe je dit beroep echt niet uit te oefenen, dan moet je rap wat anders doen. Maar het plezier dat ik er aan beleef... Dat is met geen pen te beschrijven." De Wierdense boer was, net als zijn Wierdense collegaboeren dan ook 'not amused' toen hij vorige week op de hoogte werd gesteld over een artikeltje in de nieuwsbrief van Stichting Duurzame Energie Wierden-Enter. Kort door de bocht stond daarin vermeld 'hoe vervuilend een koe is'. "Een bericht gebaseerd op niets. In één alinea las ik al vijf onwaarheden", duidt Van der Kolk .

Ook de regionale krant kreeg lucht van de zaak en plaatste een dag later een artikel waarin een discussie werd gevoerd tussen enkele politici en het bestuur van Stichting Duurzame Energie Wierden-Enter. De telefoon van Van der Kolk stond na die publicatie al gauw roodgloeiend. De gemoederen bij collega-agrariërs liepen hoog op. "Ik ben verbonden aan de stichting Boeren Trots Wierden. Als bestuur hebben we de Stichting Duurzame Energie Wierden-Enter uitgenodigd en in samenspraak met Miranda Scheffer, bestuurslid van die stichting, is besloten om de ongefundeerde stellingen uit die nieuwsbrief nu in de Wiezer, middels dit artikel, te duiden.” De redactie van deze krant ging op bezoek bij Van der Kolk, om zijn verhaal op te tekenen op basis van gedocumenteerde cijfers en feiten. “Zoals het ook hoort”, meent de Wierdenaar.

In de nieuwsbrief van de plaatselijke stichting, waarvan de leden zich inzetten voor een duurzaam Wierden, was te lezen dat 'een koe bijna twee keer zoveel CO2 afgeeft dan een gemiddelde auto. Dat de veeteelt ook nog eens voor de helft verantwoordelijk is voor de uitstoot aan stikstof, waardoor de bouw van woningen en wegen stagneert en dat het hoog tijd wordt dat de veestapel drastisch wordt ingekrompen'. Een flink 'groen' gekleurde mening dus en dat stuitte bij de plaatselijke fractie van de VVD tegen de borst.

Onwaarheden
Ook Van der Kolk , gedreven en gepassioneerd melkveehouder, vond het bericht ongefundeerd, bovenal onhandig en onrustgevend. Hij is boer in hart en nieren en leeft voor zijn bedrijf, dat hij in de jaren negentig van zijn vader heeft overgenomen. Hij vecht het boerenleven, het ondernemen en de liefde voor het ambacht. Per trekker is ook hij dan onlangs naar het Malieveld gereden om te strijden voor het bestaansrecht van zijn bedrijf en dat van honderden collega's. “Ik ben er van geschrokken dat nu zelfs lokaal ook al een negatief beeld wordt geschetst over onze sector.  Maar je ziet meteen in het bericht dat er geen hoor- en wederhoor heeft plaatsgevonden. Het is een eenzijdig verhaal, met bovendien allemaal onwaarheden. Pak de cijfers van het CBS er bij en je ziet dat het niet klopt. Maar het zorgt wel weer voor heel veel onrust, ook in Wierden.”

Los van kleine feitelijke onwaarheden stuitte met name de uitspraken over uitstoot van CO2 en stikstof tegen de borst van Van der Kolk. “Er werd gemeld dat koeien in Nederland meestal op stal staan. Dat is onjuist, want 83,7 procent van de melkkoeien was afgelopen jaar in de wei te vinden. Nederland is daarmee bijna koploper in Europa! Maar wat me nog het meest stoort waren de verkeerde cijfers die te lezen waren, waarbij de uitstoot van auto's vergeleken wordt met de uitstoot uit koeien. Absoluut onwaar! Dit zijn twee verschillende soorten, namelijk zogenoemde groene (door de veestapel) stikstof en rode (door industrie en verkeer) stikstof.”

Van der Kolk vervolgt: “Ook wordt 'vergeten' dat de CO2-uitstoot uit koeien door het gras van de weide weer grotendeels wordt opgenomen. Wist je dat één hectare gras namelijk 20.000 kilogram CO2 opneemt en maïs zelfs 22.000 kilogram per hectare? Bovendien produceren die gewassen ook nog eens O2. Daardoor nemen wij als sector netto méér CO2 op dan we uitstoten! Ook de zittende regering neemt al die feiten niet mee in de berekeningen, waardoor wij als boeren onterecht in een kwaad daglicht worden geplaatst.” Van der Kolk vindt het nog eens extra zuur dat een lokale stichting die onjuiste cijfers nu gebruikt om het eigen belang, verduurzaming van Wierden, te promoten.

Laagste uitstoot
De uitspraak 'het wordt hoog tijd dat de veestapel drastisch wordt ingekrompen' is volgens Van der Kolk nog één van de meest extreme in de berichtgeving van de stichting. “Waarom inkrimpen als de vraag stijgt? Afgelopen jaar is de vleesconsumptie in Nederland met twee procent toegenomen! Dat betekent dat de vraag er is. Gaan we de productie in Nederland reduceren, dan wordt in het buitenland meer geproduceerd om aan de vraag te voldoen. Dat betekent in de praktijk per kilo vlees en per kilo melk méér uitstoot. Nederland is namelijk mondiaal koploper wat betreft laagste uitstoot per kilo vlees en melk, dankzij die perfecte kringloop.

Nederland is een vruchtbare rivierendelta met een ideaal klimaat voor landbouw en veeteelt. Daarom zijn er heel veel graslanden, in vergelijking tot bergachtige landen zoals Frankrijk of Italië. En leg je de cijfers naast elkaar, dan zie je dat melk ten opzichte andere landen in Europa zelfs met een factor twee minder schoon wordt geproduceerd. In de Verenigde Staten is dat zelfs met een factor vier. Van der Kolk: “Hier inkrimpen betekent dus dat je in de praktijk flink meer gaat vervuilen. En waarom? Omdat onze goede landbouwgronden nodig zijn voor verduurzaming of omdat boerenbedrijven een nabij gelegen Natura2000 gebied nadelig beïnvloeden? Dat zou echt een geval zijn van het kind met het badwater weggooien! Investeer hier in de landbouw, met behoud van de bestaande natuur en het bestaande coulisse- en weidelandschap en zorg onder meer voor herstel van natuur in gebieden waar dat kan, al dan niet over de grens!” 

Van der Kolk laat weten dat er inmiddels gesprekken hebben plaatsgevonden tussen Boeren Trots Wierden en de Stichting Duurzame Energie Wierden-Enter. “We hebben de intentie uitgesproken om in de toekomst op een structurele basis overleg te hebben en om bovendien vaker samen te gaan werken, zodat we meer impact kunnen hebben. Onze uiteindelijke doelen verschillen namelijk helemaal niet zoveel van elkaar. We willen allemaal een eerlijke duurzame toekomst met wereldwijd zo min mogelijk uitstoot van schadelijke stoffen en een eerlijk verdienmodel voor de bedrijven die zich hiervoor inzetten. Hoe kunnen we het huidige landschap behouden en samen bouwen aan een gezonde boerenomgeving in Wierden.”