Algemeen

Oscar van Henk Nijsink krijgt glansrol als verzetspaard Piet

HOGE HEXEL/DAARLE – Buiten bruist het kwik uit de thermometers. Oscar heeft de schaduw opgezocht. Zodra hij eigenaar en maatje Henk Nijsink ziet, zet de edele viervoeter zich langzaam in beweging. De vriendschap tussen paard en mens wordt in één oogopslag duidelijk. Op vrijdag 13 september neemt het tweetal deel aan het openluchtspel 'Bericht voor Groote Jan', waar de wapendropping in het Hexelsche Flier nagespeeld wordt door tal van toneelspelers, muzikanten en figuranten. Eén dier komt in de spotlights: Oscar! Als ode aan verzetspaard Piet.

In 1944 trok verzetspaard Piet de wagen met daarop de 46 miljoen gulden, buitgemaakt tijdens de vermaarde bankoverval van het verzet. Verzetsman Berend Jan Kerkdijk liet Piet ook opdraven om de in het Hexelsche Flier gedropte munitie te vervoeren. Na de oorlog verrichtte Piet veel arbeid op de boerderij van Kerkdijk in Daarle en elke dag genoot het paard met volle teugen van tien liter karnemelk. In 1967 werd het leven een lijden voor de 26-jarige Piet. Berend-Jan en vier van zijn vrienden, net als tijdens de verzetsdaden allen gekleed in blauwe overalls, begeleidden Piet naar de veewagen. Een onroerend afscheid. Zodanig zelfs dat het landelijke dagblad Het Vrije Volk hier een artikel over schreef.

De organisatie van 'Bericht voor Groote Jan' (BvGJ) wil zo min mogelijk concessies doen aan het boek, dat kort na de oorlog verscheen over de wapendropping in Hoge Hexel. Zelfs het paard Piet moest een zo goed mogelijke vertolker krijgen. Een modern paard of een kolossale koudbloed volstaat niet. Een bezoek aan de Hexelse hengstenhouder Jan ‘van de Lappe’ Nijsink bracht uitkomst. “Als ik de foto van Piet bekijk zijn er nu nog weinig paarden die qua uiterlijk op Piet lijken. Oscar, het paard van mijn neef Henk, heeft behoorlijke gelijkenissen.”

Henk Nijsink behoeft geen bedenktijd. “Natuurlijk mag onze Oscar een ode brengen aan het verzetspaard Piet. Oscar is heel gewillig, vriendelijk en aanhankelijk.” Oscar, inmiddels ook 26 jaar, dartelde als veulen in de wei bij buren van Nijsink. Na diverse omzwervingen in de regio werd Henk op 4 mei 2004 de nieuwe baas van ruin Oscar. Het van origine Gelders tuigpaard belandde weer op Rectums grondgebied. “Toen ik Oscar kreeg was hij in minder goede conditie, maar brokken en liefdevolle aandacht deden wonderen”, meldt Henk glimlachend. Poseren in het volle zonlicht vindt Oscar weinig aantrekkelijk. Hij prefereert de schaduw. “Een halster ophalen?” Nee, want evenals verzetspaard Piet is vrijheid voor Oscar belangrijk.

Toneelgroep Doarle speelt deel van
het script van deze wapendropping

De wapendropping op de Piksen in Daarle/Hoge Hexel vond plaats in september 1944. In de aanloop naar 75 jaar vrijheid volgend jaar wordt deze wapendropping dit jaar, 75 jaar na dato, nagespeeld. De toneelgroep Doarle levert een bijdrage aan het spektakel en gaat een aantal scenes naspelen met een script dat is geschreven door Hans Nieboer (69) uit Vroomshoop, zoon van de verzetscommandant Jan Nieboer.

Het script is in korte tijd geschreven om een aantal gebeurtenissen met betrekking tot de wapendropping na te spelen door de toneelgroep. Het is niet het enige onderdeel van de na te spelen wapendropping dus qua organisatie moet er veel gebeuren om dit in korte tijd van de grond te krijgen. Gelukkig steken veel mensen een helpende hand toe, waaronder de leden van de toneelgroep Doarle en Hans Nieboer.

Samen met regisseur Nico Boot en Roelof Menkveld werden de mogelijkheden van het script voor het toneelspel overlegd. Hans kende het boek ‘Bericht voor Groote Jan’ uit 1946 dus dat scheelde wel. Zijn interesse en inspiratiebron haalt hij onder andere uit het verhaal van zijn eigen vader, uit boeken, gesprekken en interviews met diegenen die de periode van oorlog en verzet meemaakten. Hans schreef het boek ‘Vroomshoop Bevrijd’ en ook het theaterstuk ‘5 april 1945’ dat vier jaar geleden in Vroomshoop werd opgevoerd. Hij bewerkte daarvoor het boek dat hij zelf eerder had gemaakt. Het was een eerbetoon aan niet alleen zijn vader, maar aan alle mensen in het verzet.

Het toneelscript voor de wapendropping werd vervolgens in anderhalve week geschreven. De mooiste scène vindt hij, is het moment dat het bericht op de radio over de wapendropping wordt omgeroepen. “Het leven in de waagschaal stellen, de kameraadschap, de spanning, maar ook de bezorgdheid die dat met zich meebrengt”.

Een mooie anekdote is de romance die Hans er in had willen schrijven, maar Nico gaf aan dat dat niet kon. “De karakters waren neef en nicht, dus dat ging niet”.

Intussen is de toneelgroep druk aan het oefenen om het in de weinige tijd die er nog is, er een geweldige uitvoering van te maken.

Wapendropping

Een aantal verzetsmensen organiseerde zich in de groep Salland. Deze werd vanuit Hoge Hexel aangestuurd door kapitein Evert Lancker. Na de dropping in Hoge Hexel werd er uitgeweken naar een afwerpterrein in Stegeren. Onder leiding van commandant Jan Nieboer werd een verzetsgroep uit Vroomshoop, Mariënberg, Beerzerveld, Daarlerveen en Daarle actief in Stegeren, vlakbij het beruchte kamp Erika. Er werd samengewerkt om de gedropte wapens, voedsel en ook geallieerde militairen op de juiste bestemming af te leveren.

Wapendropping in 2019

De wapendropping die plaats vond op de Piksen/ Hexelse Flier onder leiding van kapitein Lancker, wordt op vrijdag 13 september opnieuw uitgevoerd. Mits de weersomstandigheden goed zijn, anders wordt uitgeweken naar een andere datum. Het wordt een avondvullend programma, geschikt voor jong en oud.