Algemeen

Onthulling van gedenksteen en plaquette bemanning Lancaster

WIERDEN – Met het wegtrekken van een doek hebben burgemeester Doret Tigchelaar en oud-burgemeester Henk Robben een gedenksteen en bijbehorend informatiebord onthuld op de algemene begraafplaats aan de Appelhofstraat in Wierden. In het bijzijn van leerlingen van basisschool Het Laar, veteranen, trompettist Stephen Willink en andere geïnteresseerden werd op maandagochtend 23 september een plechtige bijeenkomst gehouden op de oude begraafplaats. Mede dankzij de gedreven inzet van Kees Kroon van de Historische Kring Wederden hebben alle bemanningsleden van de Lancaster bommenwerper van de Royal Air Force –  die maandag exact 75 jaar geleden neerstortte aan de Smeijersdijk in Zuna – nu een tastbare herdenkingsplek.

 

Kort na het neerstortten werden destijds drie bemanningsleden (Pilot Officer Harrington, Sergeant Jones en Sergeant Wilcock) door de bezetters geïdentificeerd en begraven op de begraafplaats in Wierden. Van de vier andere bemanningsleden (Pilot Officer Begg, Flight Sergeant Bromley, Sergeant Haskins en Sergeant Moreton) zijn toen geen stoffelijke resten gevonden, doordat de Lancaster kort na het neerkomen met een geweldige explosie uit elkaar vloog. Deze vier jongemannen staan sindsdien als vermist te boek en worden als zodanig ook vermeld op het Runnymede Memorial voor vermiste vliegers in Engeland.

 

Het wrak van de Lancaster werd in oktober 2006 geborgen, waarbij ook stoffelijke resten werden aangetroffen, naar alle waarschijnlijkheid van de vier vermiste bemanningsleden. Deze stoffelijke resten zijn in augustus 2008 in een kleine kist bijgezet bij de reeds aanwezige graven van hun drie collega-vliegers. Dit gebeurde in het bijzijn van nabestaanden van piloot Begg (uit Schotland), delegaties van de Canadese en Engelse ambassades, en van de Nederlandse defensie, alsmede de gemeente Wierden, de Historische Kring Wederden en tal van belangstellenden. Hiermee waren de zeven jongemannen van de Lancaster die hun leven gaven voor onze vrijheid en democratie weer samengebracht, rustend op de Wierdense begraafplaats, echter zonder vermelding van alle namen.

 

Kees Kroon van de Historische Kring Wederden nam enkele jaren geleden contact op met de Nederlandse Oorlogsgraven Stichting en hun Engelse collega’s van The Commonwealth War Committee, met het verzoek ook Begg, Bromley, Haskins en Moreton in aanmerking te laten komen voor een persoonlijke grafsteen, identiek aan die van hun drie collega’s. Volgens voornoemde instanties was dit helaas niet mogelijk daar er geen individuele identificatie van de vier vliegers had plaatsgevonden. In goed overleg met voornoemde instanties en de gemeente Wierden is door de Historische Kring een alternatief uitgewerkt in de vorm van een gedenksteen met een informatiebord, die nu pal tegenover de graven van Harrington, Jones en Wilcock geplaatst is. De steen werd geschonken door Hilde Hofstee en Willem Brandriet uit Wierden en het informatiebord door de gemeente Wierden. De steen heeft een prachtige symboliek met naar voren springende richels in de vorm van een kruis en de V van Victorie.

 

Tijdens de korte, maar plechtige bijeenkomst op de algemene begraafplaats liet Kroon de aanwezigen weten dat familieleden van sergeant Archibald Jones en pilot officer William Begg graag aanwezig waren geweest. “De achterneef van Jones, Ryan Jones, uit Australië heeft ons laten weten hij een keer met zijn drie jonge meiden en vader naar Wierden komt om het graf van Archibald Jones en zijn kompanen te bezoeken. Daarnaast heeft ook James Knox uit Schotland laten weten dat hij binnenkort een keer de reis naar Wierden maakt, maar dat ze deze maandagochtend met 'bacon and eggs' de omgekomen mannen gepast zullen herdenken.”

 

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Niet alleen Kees Kroon, onder meer ook burgemeester Doret Tigchelaar en voorzitter van de Historische Kring Wederden Ria Broeze spraken de aanwezigen kort toe, waarbij Ria een zelfgeschreven gedicht voordroeg:

 

Eén minuut...

Eén minuut nadenken

Over de dingen

Die je wát doen

 

Eén minuut...

Zestig seconden lang

Kijken naar het onschuldige gras

Met het gebogen hoofd

 

Eén minuut...

Iedereen, ja echt iedereen

Is voor één keer samengebracht
Gezamenlijk stil

 

Eén minuut...

Vragen zijn er

Over de dingen die zijn geweest

Deze jongens ver van huis en haard

vechtend voor onze vrijheid

 

Eén minuut...

75 Jaar geleden vier man als vermist opgegeven

Nu staan hun namen op deze steen geschreven

De V van vrijheid siert hun steen

Het is onze vrijheid, waarvoor zij het leven lieten