Algemeen

Alphons Weierink beleefde een emotioneel journalistiek avontuur

Boek over bermmonumenten in regio geeft verkeersslachtoffers een gezicht

REGIO – Onder auspiciën van uitgeverij Heinink Media wordt zaterdag 27 november het boek Bermmonumenten van Alphons Weierink officieel gepresenteerd. In het boek zijn de verhalen gebundeld die de Ootmarsumse journalist vorig jaar schreef over deze zogeheten bermmonumenten. Die verhalen zijn reeds in de regionale krant gepubliceerd, maar als soort van bekroning van een bijzonder journalistiek avontuur nu ook gebundeld en daarmee vereeuwigd. “Dat voelt goed. Deze mensen zijn verongelukt, maar leven nu voort. Het is een stukje erkenning, voor de nabestaanden”, duidt Weierink. De overhandiging van het eerste exemplaar is in de kapel van het oude klooster Maria ad Fontes in Ootmarsum. Het is een kleine presentatie, in intieme setting met nabestaanden en met medewerking van onder meer Marinus van den Berg en singer-songwriter Frank Droste.

Her en der in de regio en ook elders in het land zijn deze bermmonumenten te vinden langs wegen, op plekken waar mensen in het verkeer zijn verongelukt. Het zijn simpele kruisjes aan een boom, een bloemenperkje met een naam en/of een foto en een knuffel tot en met grote veldkeien. Plekken waar nabestaanden hun overleden geliefden in herinnering houden. “Als erkenning voor wie en wat zij waren”, is de ervaring van Weierink. En: “De bermmonumenten bieden ook troost. Vaak is het genoeg om er alleen maar even te zijn, de plek netjes te maken of een bloemetje te brengen.”

“Moet je doen”
Met de veelgelezen verhalenserie nam Alphons Weierink na 41 jaar afscheid van de Twentsche Courant/Tubantia. “Want”, legt hij uit, “toen ik medio 2018 vertrok als verslaggever, vroeg mijn hoofdredacteur Martha Riemsma of ik alle verhalen had geschreven die ik had wíllen schrijven. Mijn antwoord was: 'ja, op één na'. Ik vertelde haar dat ik nog een serie verhalen wilde maken over bermmonumenten. En ze zei meteen: 'dat moet je doen'.”

Vorig jaar kwam het er van. Hij geeft het eerlijk toe: “Het was een enorme klus. Ik wist niet waar ik aan begon maar ook al had ik het geweten dan nog had ik het gedaan.” Weierink zag de bermmonumenten in de afgelopen decennia overal in de regio verschijnen. De eerste zag hij op vakanties in Italië, Griekenland en Spanje. In de vorm van een kruisje in de berm of bij een vangrail dan wel een foto bij een boom. “Maar de laatste 25 jaar komen bermmonumenten ook in deze regio in toenemende mate voor.”

Beroepsmatig wist hij meestal wel wat er was gebeurd. Maar wie het slachtoffer was en welk verhaal er achter schuil ging wist hij niet. Het idee om een serie te gaan schrijven ontpopte zich in de loop der jaren. “Langs de weg waar ik elk dag rijd staat een monument. Dat triggerde mij. Gedurende de periode dat de verhalen in krant werden geplaatst, meldde mensen zich, maar ook collega's gaven me tips. Zo heb ik een regionale selectie kunnen maken.”

Verongelukte geliefde
Uiteindelijk werden het 24 interviews, waarvan er 22 in goede overleg met nabestaanden zijn geplaatst. Al die verschillende persoonlijke verhalen maakten veel emoties los. Bij de nabestaanden én hemzelf. Wat een niet onbelangrijke rol speelde was dat hij zelf een zus verloor bij een ongeluk: José, ze was 21 jaar. Het maakte hem tot een lotgenoot van de mensen met wie hij sprak over een verongelukte geliefde. “Ik herkende hun gevoelens van verdriet en wanhoop; ze hoefden niets uit te leggen.”

De eerste aflevering van de serie betrof het verhaal over zijn eigen zus. Zij verongelukte in het carnavalsweekeinde van 1972 in Geesteren, op weg naar huis. Zij kreeg geen bermmonument; dat gebeurde destijds nog niet. Aanvankelijk was het niet de bedoeling om over zijn zus te schrijven. “Het was best moeilijk om mijn verhaal te vertellen en mijn gevoelens prijs te geven. Maar achteraf was het goed dat ik dat heb gedaan. Voor de mensen die ik sprak was het makkelijker om hun gevoelens met mij te delen. Ik kreeg niet alleen een kijkje in hun hart maar ook in hun ziel.” Tot zijn verrassing en ook wel enige verbazing bleek uit vele reacties dat zijn zus ook na bijna vijftig jaar bij veel mensen nog in het geheugen aanwezig is. 

Herinneringen
Weierink reisde voor de serie door Twente en de Achterhoek. Bij voorkeur sprak hij met de nabestaanden op de plek van het ongeluk. En dus vond de journalist zichzelf terug in een diepe sloot waar twee vrienden waren verongelukt, bij gedenktekens in de berm van drukbereden wegen, bij een pijler van een viaduct, bij een boom met tientallen vlinders op een kanaaloever tot bij een onbewaakte spoorwegovergang. De herinneringen aan wat er was gebeurd bleken zonder uitzondering vers, alsof het pas gisteren en vaak niet al vele jaren geleden was gebeurd. Weierink: “Er bleek vaak maar een dun vliesje over de wond te liggen. Als de mensen begonnen te praten kwamen opnieuw de emoties. Verdriet, wanhoop, boosheid en verbittering; alles kwam voorbij. De verhalen die werden verteld waren vaak hartverscheurend. Maar ook was er berusting, hoop en liefde.”

Begrip
Een vader die vertelt over zijn verongelukte zoon als hij hem weerziet in het mortuarium in het ziekenhuis. Zonder de krullen waar die jongen altijd zo trots op was. “Toen zag ik hoeveel verdriet hij nog altijd over zijn zoon heeft. Ja, soms brandden de tranen mij ook in de ogen. Je voelt de emotie als je daar samen op die plek staat waar het ongeluk zich voordeed.” Wat Weierink opviel was hoe graag veel nabestaanden hun verhaal wilden doen; niet voor zichzelf maar voor hun geliefde. “Ze willen begrip voor wat er is gebeurd. En niet dat hun man of vrouw, zoon of dochter, broer of zus wordt vergeten. Vergeten worden is het ergste wat er is. Ik begrijp dat heel goed. Voor de meeste mensen gaat het leven na een noodlottig ongeval van een bekende al snel weer verder. Maar het leven van de nabestaanden wordt nooit meer zoals het was. Het verdriet mag dan na verloop van tijd minder worden, maar het gemis dat blijft.”

Weierink heeft met de verhalenserie de mensen voor wie een bermmonument is opgericht een gezicht gegeven. Het boek geeft er helemaal een permanent karakter aan. “En dat wilde ik juist ook graag. Niet alleen voor hen die in het boek worden belicht maar ook voor alle andere verkeersslachtoffers is dit boek een soort van bermmonument. Alle mensen die ik heb gesproken hebben achteraf een heel goed gevoel te hebben meegewerkt en dat is geheel wederzijds.” 

Het boek is al te verkrijgen voor maar 17,95 euro bij de plaatselijke boekhandel. Bestellen is ook mogelijk door een mail te sturen naar: info@heininkmedia.nl met uw contactgegevens.

Reacties

mijn man en onze vader van onze 2 kinderen is verongelukt op de N34 18 mei 2001 samen met zijn collega en nog een vrouw uit groningen helaas zijn er op dze weg zovele dode te betreuren er zijn helaas heel veel dode te respecteren op deze weg de N34 graag zou ik dan ook willen zien dat er voor deze verongelukte mensen een monument  zou kunnen komen

Uw reactie