Locomotief 861 van de SS (Staats Spoorwegen, een particulier bedrijf) omstreeks 1920.
Locomotief 861 van de SS (Staats Spoorwegen, een particulier bedrijf) omstreeks 1920.

Historische Kring Wederden

Columns

Spoorweg Wierden Zwolle

Wie herinnert zich niet de laatste trein uit Zwolle, die na de marktdag rond middernacht een wagon met koeien te Wierden achterliet? Volgens L. A. Versteege (in 1969) verliepen de ritten van en naar Zwolle trouwens lange tijd verre van comfortabel: “Meer dan lokaal verkeer heeft de lijn, die voor de Tweede Wereldoorlog lange tijd berucht was om zijn korte spoorstaven en het verouderde (Staats Spoorwegen) rijtuigmaterieel dat hier zijn laatste dagen sleet, bij mijn weten nooit gekend.”

De korte spoorstaven zorgden niet alleen voor het bekende ‘kedeng-kedeng’-geluid, maar waren ook verantwoordelijk voor verminderd comfort en relatief veel slijtage aan de wielen. Uit het archief van G. Teunis, een brandstoffenhandelaar uit Wierden, die sinds 1922 een gedeelte van het emplacement huurde, blijkt hoe de communicatie van het goederenvervoer in de praktijk verliep. Te verzenden wagons moesten twee dagen van te voren aangemeld worden in Almelo. Als er wagons waren aangekomen werd dat uiterlijk 9.30 uur telefonisch doorgegeven vanuit Almelo. Plaatsing was rond 12.45 uur.

Begin jaren zeventig stegen de huurprijzen explosief. Dat kwam vanwege de stijging van de loonkosten bij de NS en de daling in het vervoer van brandstoffen uit Limburg. Veel laad- en losplaatsen werden gesloten, maar Wierden ontsprong (voorlopig) de dans. Aan het eind van de jaren zeventig verkleinde Teunis de gehuurde oppervlakte van 288 vierkante meter naar 162 vierkante meter. Medegebruikers waren op dat moment firma L. de Haas (De Kroon) uit Almelo, firma Koudijs (veevoeder) en de firma Oonk. In 1981 zegde Teunis de huur op en stuurde hij een keurige bedankbrief naar de Nederlandse Spoorwegen. Het losspoor werd uiteindelijk in 1986 buiten gebruik gesteld.

De locomotief op de foto werd in 1901 in gebruik genomen. In 1921 gingen SS en HIJSM samen onder de naam Nederlandse Spoorwegen. Alle locomotieven kregen vanaf dat jaar nieuwe nummers. De loc op de foto werd NS loc 1761. In 1952 werd de locomotief afgevoerd en gesloopt. Dit gebeurde met alle locomotieven van deze serie. De man rechts op de loc is machinist Antonie Hop. De foto is uit de collectie van zijn kleinzoon Frank Hop.

Bron: archief Cees Hoogendijk.