Afbeelding

OnderWiezer

Columns

Gehoord of ongehoord?”

Meester vroeg aan Jantje: “Weet jij wie dit weekend op het dak van school is geklommen?”

Jantje: “Ik kan u niet goed verstaan, meester!”

Omdat Jantje achter in de klas zat vroeg meester iets harder: “Weet jij wie dit weekend op het dak van school is geklommen?” “Ik kan u echt niet goed verstaan, meester!”, antwoordde Jantje beleefd. Enigszins geïrriteerd liep meester naar Jantje en zei: “Kom, we ruilen van plek en vraag mij dan maar iets.”

Jantje stond nu voor de klas en vroeg aan meester: “Wie reed er gisteren door het rode licht?” Meester: Je hebt helemaal gelijk, je kunt er hier niets van verstaan!”  

Hoewel vaak gedacht wordt dat onderwijzers en onderwijzeressen veel praten, denk ik dat ze toch de meeste tijd van de dag luisteren. Maar dat luisteren is nog niet zo gemakkelijk. Er schijnen vijf niveaus te zijn:

Negeren – de ergste vorm! Een bewuste keus om niet te luisteren. Het komt voor dat bepaalde leerlingen zoveel aandacht vragen (positief of negatief) dat een leerkracht dit doet. Wat het nog iets kan verzachten is dat de juf of meester uitlegt waarom.

Doen alsof – Vooral merkbaar bij kringgesprekken. Een leerling vertelt en de leerkracht knikt, maar het meeste wordt niet gehoord. Vooral als al duidelijk is wat er verteld gaat worden. Hij of zij kijkt in die gevallen andere kinderen aan om de groep te observeren en houdt de tijd in de gaten. “Hoelang gaat dit duren...?”

Selectief – Ook handig. Uit een vraag of verhaal van een kind juist dát woord of zinnetje pakken om het eigen verhaal af te steken. Komt dat even goed uit!

Met aandacht – Wauw, dat is al mooi. Dat je een leerling echt laat merken dat het interessant is. Ongeacht de inhoud, beseffend hoe belangrijk dat is voor dat kind.

Empathisch – Wat een gave als je dit van nature sterk doet. Echt zo luisteren naar wat er gebeurt dat je ook ziet en vooral voelt welke impact dit kan hebben voor de ander. En helemaal geweldig om daar dan een waardevolle zin op terug te geven.

Mocht je niet in het onderwijs werken? Bedenk dan eens hoe het in jouw dagelijkse contacten gaat. Het gebeurt overal.  

Johan Bisschop